24 Nisan’daki ‘soykırım’ açıklaması ABD basınında: ‘Biden, Türkiye’yle ilişkileri sınamak istiyor’

Amerikan gazeteleri, ABD Başkanı Joe Biden’ın 1915 olaylarını “soykırım” olarak tanımlamasını birinci sayfalarından duyurdu. Gazeteler, ABD’nin Türkiye’nin sert tepki göstereceğini bildiği bu kararı almamakta uzun süre direndiğini, Biden’ın ise açıklamasıyla bu döneme son verdiğini vurguladı.

Washington Post‘taki (WP) haberin başlığı, “Biden: Ermenilerin kitlesel şekilde öldürülmesi soykırımdı”.

Gazete Biden’ın “soykırım” açıklamasının, Türkiye-ABD ilişkilerinin, S-400 füzeleri, insan hakları ihlalleri ve Ankara’nın Suriye ve Lübya’daki müdahaleleri yüzünden gergin olduğu bir dönemde yapıldığını hatırlattı.

WP, 1980’de ABD Başkanı seçilen ve iki dönem atama yapan Ronald Reagan’dan bu yandan Amerikan Başkanlarının, stratejik önemi yüksek NATO müttefiki Türkiye’yi soğutmamak için “soykırım” ifadesini kullanmadıklarına dikkat çekti.

Gazetedeki haberden bazı satırlar şöyle:

“ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa ve Avrasya İşleri Bürosu geçtiğimiz yıllarda, başkanlara, “soykırım” ifadesini kullanmamaları yönünde tavsiyede bulunuyordu. Ancak Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Rusya’dan S-400 füze savunma sistemi alması, ABD özellikle de Pentagon yetkililerini öfkelendirdi. Pentagon yetkilileri, bu füzelerin NATO’nun askeri teçhizatıyla uyumlu olmadığını ve ittifakın güvenliği için tehdit oluşturduğunu söylüyor.”

WP’ye konuşan Washington Yakın Doğu Araştırmaları Enstitüsü Türkiye uzmanı Soner Çağaptay ise Türkiye’nin Irak ve Suriye’deki faaliyetleriyle ilgili olarak da Ankara ve Washington arasında önemli bakış ayrılıklarının olduğunu altını çiziyor ve ekliyor:

“ABD Savunma Bakanlığı, Türkiye’nin en büyük hayranıydı. Şimdi ise tersi geçerli.”

‘Amerikalılar Erdoğan’la artı arkadaşça olmak istemiyor’

New York Times‘taki (NYT) haberin başlığı, “Biden seleflerinden farklı olarak, Ermenilerin kitlesel şekilde öldürülmelerini soykırım olarak tanımladı”.

Haberde, Biden’ın bu kararıyla, giderek yıpranan Türkiye’yle ilişkileri deneme etme sinyali verdiği yorumu yapıldı.

Biden yönetiminin insan hakları saygılı olunmasını dış politikasının esas unsurlarından biri olarak gördüğünü vurgulayan NYT, son açıklamanın da bunu yansıttığı kanısında. Gazete, Biden’ın, stratejik önemi olan bir ülkeyi öfkelendirmemek ve Türkiye’yi Rusya ve İran’a itmemek isteyen selefi ABD Başkanlarından ayrı davrandığına da uyarı çekti.

NYT keza Biden’ın göreve seçilmesinden bu yana Erdoğan’la arasına uzaklık koyduğunu ve onu Cuma gününe değin aramadığını hatırlattı.

Gazeteye konuşan düşünce kuruluşu Marshall Fonu’nun Türkiye Direktörü Hür Ünlühisarcıklı’ya kadar, “Amerikalılar Erdoğan’la anlaşmazlığa düşmek niyetinde yok lakin onunla pozitif cana yakın edinmek da istemiyorlar”.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nden Aslı Aydıntaşbaş’a kadar ise Erdoğan, “soykırım” açıklaması nedeniyle, ABD’yle ilişkilere daha da yaralamak istemeyecek:

“Türkiye geçmişte bu konuda her türlü tehditte bulunuyordu ama son zamanlarda müttefiklerin soykırımı tanımasına yönelik politikası umursamama yönünde.”

‘Türkiye bu kez Büyükelçisini geri çağırmadı’

Los Angeles Times‘taki (LAT) haberin başlığı ise “Biden resmen Ermeni Soykırımı’nı tanıdı”.

Gazete Biden’ın dün yaptığı açıklamanın, uzun süredir “soykırımın tanınması” için mücadale eden Ermeni diasporasını hoşnut ettiğini kaydetti.

LAT, eski ABD Başkanları George W. Bush ve Barack Obama’nın da “Ermeni Soykırımı’nı tanıma” vaadinde bulunduklarını ancak bu sözlerini yerine getirmeyerek “kitlesel katliam” veya “kitlesel ölümler” ifadelerini kullandıklarını hatırlattı.

Gazetedeki haberde şu satırlar da yer aldı:

“ABD Başkanı Ronald Reagan 1981’de yaptığı açıklamada, katliamlar için soykırım ifadesini kullanmıştı. Reagan, ‘Daha önce Ermeniler, ardından Kamboçyalılar soykırıma uğradı; diğer böylece çok halkın zulme maruz kaldı. Tıpkı bu olaylar gibi, Yahudi Soykırımı’ndan çıkarılacak dersler de asla unutulmamalıdır’ demişti. Ancak bu açıklama temelde Yahudi Soykırımı’na yönelikti.”

“ABD Kongresi, 2019’da Ermeni Soykırımı’nın tanınmasının ülkenin devlete ait politikası olarak açıklanmasına yönelik bir karar aldı. Oysa eski ABD Başkanı Donald Trump bu yönde bir yorumlama yapmadı. Erdoğan, ‘Böylesi bir itham halkımıza en büyük hakarettir’ dedi. Ama daha önce Vatikan ve Almanya’nın aldığı aynı kararlarda yaptığının aksine, Türkiye’nin Washington Büyükelçisini geri çağırmadı.”

Jeffrey: Er ya da geç bir Başkanın bunu yapacağını biliyorduk

Pazar günleri yayımlanmayan Wall Street Journal (WSJ) gazetesi ise internet sitesindeki haberinde, Biden’ın açıklamasıyla Ermenilere tercih kampanyasında verdiği sözü yerine getirdiğini yazdı.

WSJ’ye göre, ilk olarak görevdeki bir ABD Başkanı’nın ülkesinin politikasını belirler şekilde bu yönde bir açıklama yapmasının, Türk-Amerikan ilişkilerinde gerginliği daha da artırması muhtemel.

Biden ABD Başkanı seçilmesi sonrası Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı ilk kez Cuma günü aramış ve Cumartesi günü yapacağı açıklamada “soykırım” ifadesini kullanacağını söylemişti.

WSJ’ye konuşan ABD yönetiminden üst düzey bir yetkili, Biden’ın kararının, ABD’nin uluslararası düzeyde insan haklarına odaklandığını gösterdiğini kaydetti.

Aynı yetkili, açıklamanın suçlamadan fazla kurbanlara karşın olduğunun da altını çizdi.

Tekrar WSJ’ye konuşan ABD’nin eski Ankara Büyükelçisi James Jeffrey ise “soykırımın tanınması sorununun” ABD yönetiminde uzun süredir tartışıldığını söyledi.

James Jeffrey, Defalarca jeopolitik nedenlerle bunu yapmamamız gerektiğini savunan bizler, er ya da geç bir başkanın bunu yapacağını biliyorduk” dedi.

24 Nisan'daki 'soykırım' açıklaması ABD basınında: 'Biden, Türkiye'yle ilişkileri test etmek istiyor'
24 Nisan'daki 'soykırım' açıklaması ABD basınında: 'Biden, Türkiye'yle ilişkileri test etmek istiyor'
24 Nisan'daki 'soykırım' açıklaması ABD basınında: 'Biden, Türkiye'yle ilişkileri test etmek istiyor'

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir